Het initiatief om een plaats te creëren waar kunstenaars “met een psychiatrische verleden of heden” zich konden ontplooien stamt uit 1992. Initiatiefnemer was een creatief therapeut binnen Vincent van Gogh. De locatie bestond uit twee lokalen van de afdeling Creatieve Therapie van Vincent van Gogh die twee dagdelen per week beschikbaar werden gesteld.
In de jaren daarna wordt een aantal exposities gerealiseerd, respectievelijk in Maastricht, Beilen, Boxmeer en in het hoofdgebouw van Vincent van Gogh. Acht kunstenaars nemen er aan deel.. Een jaar later zijn het er al twaalf. Exposeren en verkoop zijn belangrijke randvoorwaarden. Er zijn aspiraties om een kunstenaarsgemeenschap op te richten buiten de muren van het instituut.
Dat lukt nog niet erg, want als de KWP zich in 1996 vestigt op een zelfstandige locatie is dat in Paviljoen M, de voormalige ziekenzaal van het Instituut, op het Servaasterrein. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door een startsubsidie van de Provincie Limburg. De twaalf deelnemers zien zichzelf als getalenteerde outsider kunstenaars en hebben hoge ambities.
Om dit waar te kunnen maken, los van het Instituut, wordt eind 1997 de oprichting van een Stichting voorbereid door een voorlopig bestuur waarin ook vier van de, inmiddels 20, deelnemers zitting hebben. De akte passeert bij de notaris op 20 januari 1999. Nog in datzelfde jaar verhuist de KWP naar Donatus op het Sint Annaterrein. De “Annajaren” zullen er uiteindelijk 21 worden!
In 2007 wordt de keuze gemaakt om de KunstWerkPlaats meer te profileren als maatschappelijk steunsysteem, los van de psychiatrie, in het kader van de emancipatie van de deelnemer als burger. Dat slaat aan en het deelnemersaantal groeit naar 60: schilderen, beeldende kunstvormen als brons, ijzer, keramiek en houtbewerking zitten in het pakket. Een jaar later komt er een digitale afdeling fotoshoppen bij: “verven met de muis”. Samen met de deelnemers van de in 2005 opgerichte MuziekWerkPlaats (35) komt het totale aantal deelnemers in 2010 boven de honderd te liggen! Dan volgen de bloei-jaren van KWP.
Tot per 2013 de financiering wordt stopgezet en een periode aanbreekt waarin het onzeker is of de KWP nog overeind gehouden kan worden. Tot 2014 lukt het de eigen broek op te houden door de inzet van een grote groep vrijwilligers, na het opheffen van de MuziekWerkPlaats en het overplaatsen van 45 deelnemers naar dagactiviteiten- en creativiteitscentra.
En dan komt in 2014 de WMO en krijgt de KWP een nieuwe erkende status als formeel aanbieder. Vanaf die tijd kent de KWP een deelnemersaantal dat schommelt tussen de 30 en 40 en draait zij nog grotendeels op vrijwilligers. Tot er in 2017 een professionaliseringsslag plaatsvindt met het het aantrekken van een aantal professionele vaste medewerkers en het aantreden van een nieuw bestuur dat gaat voor ISO-certificering en daarmee voor het verbeteren en digitaliseren van de organisatie. Vanaf dat moment neemt het aantal deelnemers gestaag weer toe tot tussen de 60 en 65 op dit moment.
Sinds 2021 is de KWP tot volle tevredenheid van alle betrokkenen gehuisvest op de Acaciastraat.
Jacques Oomen (oud-voorzitter)
